Na chwilę w Rynie

Nareszcie Mazury!

Ostatni raz w sercu mojego województwa byłam w 2011 roku, w Zełwągach nieopodal Mikołajek. Tego roku na bazę wypadową wybraliśmy malutkie Kronowo nad jeziorem Dejguny, w powiecie giżyckim. Zamiast leżenia plackiem nad wodą wybraliśmy przejażdżkę do siedziby gminy – Ryna, w którym to znajduje się dawny krzyżacki zamek.

_MG_7479

Nieopodal jeziora Ryńskiego

Prawa miejskie Ryn otrzymał w 1723 roku z rąk Fryderyka I Pruskiego. Wcześniej pod zamkiem rozrastała się osada, która doświadczyła m.in. najazdu Tatarów w połowie XVII wieku oraz epidemii dżumy. W późniejszych latach miasteczko nie oparło się germanizacji – w 1920 roku żaden mieszkaniec nie zagłosował za przynależnością do Polski. Szczegółowo historię Rynu przytacza serwis miejski.

_MG_7484

Rondo Ryńskie

Ryn okazał się malutkim miasteczkiem. Za centrum można uznać rondo łączące dwie drogi – wojewódzką nr 642 i DK nr 59. Zachęceni migotaniem tafli jeziora Ryńskiego zeszliśmy ul. Świerczewskiego (!) na deptak, który okazał się być w remoncie.

Ryn nieco nas rozczarował. Jedną z atrakcji miał być wiatrak holenderski z 2. połowy XIX wieku, ale na płocie otaczającym budowlę z daleka widać było tabliczkę „Teren prywatny”. Czasem rzucała się w oczy architektura powojenna, czyli pastelowe, niskie bloki niekomponujące się z kamieniczkami w centrum. Ot, typowy zgrzyt architektoniczny w Polsce.

_MG_7482

Willa Cafe, a w niej sale konferencyjne

_MG_7485

Postanowiliśmy wybrać się do zamku, który jest obecnie obiektem hotelowym. Latem można załapać się na oprowadzanie z przewodnikiem o wyznaczonych porach – 11:00, 13:00 i 15:00. Należy wykupić bilety w recepcji najpóźniej pół godziny przed planowanym zwiedzaniem z powodu dużej liczby chętnych.

_MG_7486

Zamek Ryn od zachodu

Zamek w Rynie, XIX/XX wiek? Podpisany jako „królewski sąd rejonowy”. Źródło: http://www.ostpreussen.net/backup2009/index.php?seite_id=12&kreis=08&stadt=04

Wizualnie zamek prezentuje się całkiem nieźle. Budowla pochodzi z połowy XIV wieku i była ważnym centrum administracyjno-gospodarczym okolicy.

_MG_7487

_MG_7488

Więcej zdjęć zamku znaleźć można na WikiCommons oraz na stronie Ostpreussen.net.

_MG_7490

Zamek od południa

_MG_7492

Po obejrzeniu z zewnątrz zamku postanowiliśmy zobaczyć wiatrak, którego finalnie nie obejrzeliśmy. Zaszliśmy za to na cmentarz, na którym znajduje się XIX-wieczna wieża ciśnień. Nie mogło oczywiście zabraknąć tabliczki unijnej inwestycji.

_MG_7493

Wieża ciśnień na cmentarzu w Rynie, XIX wiek

Nieopodal moją uwagę zwróciły drzewa porośnięte bluszczem – okazało się, że na pagórku obok wieży znajduje się poniemiecki cmentarz.

_MG_7498

Pagórek obok wieży ciśnień. Teren cmentarza poniemieckiego w Rynie

Bluszcz szczelnie pokrył grunt i nagrobki, z których większość nie miała tablic. Tuż obok znajduje się współczesny cmentarz, ale i na nim pewnie można znaleźć dawne mogiły.

_MG_7494
_MG_7495
_MG_7496

W Rynie znajdował się kościół ewangelicki, który widać tylko wyłącznie na starych zdjęciach i widokówkach, np. w serwisie fotopolska.eu. Zbudowano go w XVI wieku, a na początku siedemnastego stulecia został konsekrowany pw. Chrystusa Króla (za: www.pallotyni.ryn.pl).

Sam Ryn w połowie XVI wieku został przydzielony do ewangelickiego biskupstwa pomezańskiego. Kościół przebudowano w drugiej połowie XIX wieku. Na początku XX wieku w miasteczku mieszkało nieco ponad 2000 ewangelików, a nabożeństwa odbywały się po polsku i niemiecku. W grudniu 1940 roku kościół trawił pożar, a okres powojenny przypieczętował los budowli, która w latach 70. została rozebrana (Czesla A., Albert Sapatka… [w:] Znad Pisy nr 12/2003).

Sparzeni południowym słońcem postanowiliśmy wrócić do Kronowa. Ryn odhaczony.


Bibliografia:

  • Czesla A., Albert Sapatka, Kronika Parafii Ewangelickiej w Rynie w Prusach Wschodnich. Przełożyła Małgorzata Szymańska-Jasińska, opracowanie oraz wstęp Grzegorz Białuński i Grzegorz Jasiński, Warszawa – Dąbrówno 2003, s. 170 (seria: Moja Biblioteka Mazurska nr 4) [w:] Znad Pisy nr 12/2003, źródło internetowe: Moja Biblioteka Mazurskahttp://www.mojabibliotekamazurska.pl/recenzje/czesla-recenzja.doc
  • Parafia pw. Niepokalanego Poczęcia NMP, www.pallotyni.ryn.pl
  • Niezależny serwis internetowy miasta i gminy Ryn, www.ryn.pl
Reklamy